Skip to main content

15. Index

Mục tiêu bài học: Giới thiệu về Index trong SQL, cách tạo và sử dụng Index, cách tối ưu truy vấn SQL với Index.

1️⃣ Chỉ mục (Index) là gì?​

Chỉ mục là một cấu trúc dữ liệu giúp tối ưu hóa hiệu suất truy vấn trên bảng lớn.

  • Khi không có Index, SQL phải duyệt tất cả các hàng trong bảng để tìm dữ liệu.
  • Khi có Index, SQL sử dụng một cấu trúc tối ưu (B-Tree, Hash, v.v.) để truy vấn nhanh hơn.

Ví dụ:
🔹 Không có index: Bạn tìm tên của một người trong danh bạ 100.000 người, bạn phải kiểm tra từng dòng.
🔹 Có index: Bạn sử dụng mục lục theo chữ cái để tìm nhanh hơn.

2️⃣ Khi nào nên sử dụng Index?​

✅ Nên dùng khi:

  • Truy vấn thường xuyên lọc dữ liệu bằng WHERE.
  • Sắp xếp dữ liệu (ORDER BY, GROUP BY).
  • Kết hợp bảng (JOIN).

❌ Không nên dùng khi:

  • Bảng có ít dữ liệu (chỉ vài trăm dòng, index có thể làm chậm chèn/xóa).
  • Cột có nhiều giá trị trùng nhau (ví dụ: cột is_active chỉ có TRUE/FALSE).

3️⃣ Các loại Index phổ biến​

Loại IndexMô tảKhi nào dùng?
B-Tree Index (mặc định)Tăng tốc truy vấn với =, <, >, BETWEENCột có giá trị phân tán đều
Unique IndexĐảm bảo giá trị duy nhất (ví dụ: email)Cột có giá trị không trùng
Composite IndexChỉ mục trên nhiều cột cùng lúcTruy vấn có điều kiện trên nhiều cột
Full-Text IndexDùng để tìm kiếm văn bản nhanhCột kiểu TEXT

4️⃣ Thực hành: Tạo Index trong SQL​

📌 Bảng orders (đơn hàng)​

CREATE TABLE orders (
    id SERIAL PRIMARY KEY,
    customer_id INT NOT NULL,
    total_amount DECIMAL(10,2) NOT NULL,
    order_date TIMESTAMP DEFAULT CURRENT_TIMESTAMP
);

🔹 Tạo Index trên cột order_date​

CREATE INDEX idx_order_date ON orders(order_date);

👉 Tối ưu hóa truy vấn:

SELECT * FROM orders WHERE order_date > '2024-01-01';

🔹 Tạo Composite Index trên customer_id và order_date​

CREATE INDEX idx_customer_order ON orders(customer_id, order_date);

👉 Tối ưu hóa truy vấn:

SELECT * FROM orders WHERE customer_id = 10 ORDER BY order_date DESC;

🔹 Xem danh sách Index trong bảng​

SELECT indexname, indexdef FROM pg_indexes WHERE tablename = 'orders';

5️⃣ So sánh hiệu suất truy vấn trước & sau khi có Index​

📌 Dùng EXPLAIN ANALYZE để kiểm tra tốc độ truy vấn:

EXPLAIN ANALYZE SELECT * FROM orders WHERE order_date > '2024-01-01';
  • Trước khi có Index: SQL phải quét toàn bộ bảng (Sequential Scan).
  • Sau khi có Index: SQL sử dụng Index Scan, nhanh hơn nhiều.

6️⃣ Bài tập thực hành 🎯​

✅ Bài 1:
Tạo index trên bảng customers với cột email:

CREATE UNIQUE INDEX idx_customer_email ON customers(email);

✅ Bài 2:
Tạo Composite Index trên bảng products với category_id và price:

CREATE INDEX idx_category_price ON products(category_id, price);

✅ Bài 3:
So sánh hiệu suất truy vấn trước & sau khi có index bằng EXPLAIN ANALYZE:

EXPLAIN ANALYZE SELECT * FROM products WHERE category_id = 2 ORDER BY price DESC;

Tóm tắt bài học Ngày 15 📌​

  • Chỉ mục (Index) giúp tăng tốc truy vấn nhưng không phải lúc nào cũng cần.
  • Các loại Index phổ biến: B-Tree, Unique, Composite, Full-Text.
  • Dùng EXPLAIN ANALYZE để kiểm tra tốc độ truy vấn.
  • Bài tập thực hành: Tạo index trên bảng lớn và so sánh hiệu suất.

🚀 Tiếp theo: Transactions & ACID.

📌 Lộ trình: Học SQL trong 30 ngày