12.2 — 1. Database Design cho CRM
Mục tiêu bài học
- Nắm được ý chính của bài và mối liên hệ với module.
- Áp dụng được kiến thức vào bối cảnh CRM/.NET backend.
- Sẵn sàng chuyển sang bài kế tiếp với nền tảng chắc chắn.
Nội dung bài học
12.2.1 — 1.1 Schema tổng thể
CRM cơ bản cần ít nhất 5 bảng cốt lõi. Thiết kế từ đầu theo hướng "viết entity → liệt kê thuộc tính → chuẩn hóa → thêm constraint":
-- =============================================
-- USERS (nhân viên sales, admin)
-- =============================================
CREATE TABLE Users (
UserId INT IDENTITY(1,1) PRIMARY KEY,
Email NVARCHAR(256) NOT NULL UNIQUE,
FullName NVARCHAR(200) NOT NULL,
Role NVARCHAR(50) NOT NULL DEFAULT 'SalesRep', -- Admin, Manager, SalesRep
IsActive BIT NOT NULL DEFAULT 1,
CreatedAt DATETIME2 NOT NULL DEFAULT GETUTCDATE(),
UpdatedAt DATETIME2 NOT NULL DEFAULT GETUTCDATE()
);
-- =============================================
-- CUSTOMERS (khách hàng đã ký hợp đồng)
-- =============================================
CREATE TABLE Customers (
CustomerId INT IDENTITY(1,1) PRIMARY KEY,
CompanyName NVARCHAR(300) NOT NULL,
Industry NVARCHAR(100) NULL,
AnnualRevenue DECIMAL(18,2) NULL,
Country NVARCHAR(100) NOT NULL DEFAULT 'Vietnam',
AssignedToUserId INT NULL,
Status NVARCHAR(50) NOT NULL DEFAULT 'Active', -- Active, Inactive, Churned
CreatedAt DATETIME2 NOT NULL DEFAULT GETUTCDATE(),
UpdatedAt DATETIME2 NOT NULL DEFAULT GETUTCDATE(),
CONSTRAINT FK_Customers_Users FOREIGN KEY (AssignedToUserId)
REFERENCES Users(UserId) ON DELETE SET NULL
);
-- =============================================
-- CONTACTS (người liên hệ thuộc customer)
-- =============================================
CREATE TABLE Contacts (
ContactId INT IDENTITY(1,1) PRIMARY KEY,
CustomerId INT NOT NULL,
FirstName NVARCHAR(100) NOT NULL,
LastName NVARCHAR(100) NOT NULL,
Email NVARCHAR(256) NULL,
Phone NVARCHAR(50) NULL,
Title NVARCHAR(100) NULL, -- CEO, CTO, Procurement Manager...
IsPrimary BIT NOT NULL DEFAULT 0,
CreatedAt DATETIME2 NOT NULL DEFAULT GETUTCDATE(),
CONSTRAINT FK_Contacts_Customers FOREIGN KEY (CustomerId)
REFERENCES Customers(CustomerId) ON DELETE CASCADE
);
-- =============================================
-- LEADS (tiềm năng chưa thành customer)
-- =============================================
CREATE TABLE Leads (
LeadId INT IDENTITY(1,1) PRIMARY KEY,
CompanyName NVARCHAR(300) NOT NULL,
ContactName NVARCHAR(200) NULL,
Email NVARCHAR(256) NULL,
Phone NVARCHAR(50) NULL,
Source NVARCHAR(100) NULL, -- Website, Referral, LinkedIn, Cold Call
Status NVARCHAR(50) NOT NULL DEFAULT 'New',
-- New, Contacted, Qualified, Proposal, Won, Lost
EstimatedValue DECIMAL(18,2) NULL,
AssignedToUserId INT NULL,
ConvertedAt DATETIME2 NULL, -- NULL = chưa convert
ConvertedToCustomerId INT NULL,
CreatedAt DATETIME2 NOT NULL DEFAULT GETUTCDATE(),
UpdatedAt DATETIME2 NOT NULL DEFAULT GETUTCDATE(),
CONSTRAINT FK_Leads_Users FOREIGN KEY (AssignedToUserId)
REFERENCES Users(UserId) ON DELETE SET NULL,
CONSTRAINT FK_Leads_Customers FOREIGN KEY (ConvertedToCustomerId)
REFERENCES Customers(CustomerId) ON DELETE SET NULL,
CONSTRAINT CK_Leads_Status CHECK (
Status IN ('New','Contacted','Qualified','Proposal','Won','Lost')
)
);
-- =============================================
-- NOTIFICATIONS
-- =============================================
CREATE TABLE Notifications (
NotificationId INT IDENTITY(1,1) PRIMARY KEY,
UserId INT NOT NULL,
Title NVARCHAR(300) NOT NULL,
Body NVARCHAR(MAX) NULL,
Type NVARCHAR(50) NOT NULL DEFAULT 'Info', -- Info, Warning, Alert
IsRead BIT NOT NULL DEFAULT 0,
RelatedEntityType NVARCHAR(50) NULL, -- 'Lead', 'Customer', 'Contact'
RelatedEntityId INT NULL,
CreatedAt DATETIME2 NOT NULL DEFAULT GETUTCDATE(),
CONSTRAINT FK_Notifications_Users FOREIGN KEY (UserId)
REFERENCES Users(UserId) ON DELETE CASCADE
);
12.2.2 — 1.2 Chuẩn hóa (Normalization) thực tế
Chuẩn hóa không phải học thuật — mục tiêu là tránh dị thường dữ liệu khi insert/update/delete:
| Dạng chuẩn | Quy tắc đơn giản | Ví dụ vi phạm trong CRM |
|---|---|---|
| 1NF | Mỗi ô chứa một giá trị nguyên tử, không có cột lặp | Lưu Phone1, Phone2, Phone3 thay vì bảng ContactPhones |
| 2NF | Mọi cột non-key phụ thuộc vào toàn bộ PK (quan trọng với composite PK) | Bảng LeadContacts(LeadId, ContactId, ContactEmail) — email phụ thuộc ContactId thôi |
| 3NF | Không có phụ thuộc bắc cầu (A → B → C mà C không phụ thuộc trực tiếp A) | Customers(CustomerId, CountryCode, CountryName) — CountryName phụ thuộc CountryCode, không phụ thuộc CustomerId |
Thực tế: Denormalize có chủ đích ở bảng report/analytics để tránh JOIN quá nhiều là hợp lý — quan trọng là có lý do rõ ràng.
12.2.3 — 1.3 Primary Key Strategy
| Chiến lược | Ưu điểm | Nhược điểm | Khi nào dùng |
|---|---|---|---|
INT IDENTITY | Nhỏ gọn, clustered index hiệu quả, dễ đọc | Lộ sequence, khó merge data từ nhiều nguồn | API nội bộ, bảng lớn write-heavy |
UNIQUEIDENTIFIER (GUID v4) | Globally unique, không đoán được | 16 bytes, gây page fragmentation nghiêm trọng | Tránh nếu có thể |
NEWSEQUENTIALID() / uuid_generate_v7() | GUID nhưng monotonically increasing | Phụ thuộc SQL Server default / PostgreSQL extension | Cần GUID nhưng muốn clustered index tốt |
Khuyến nghị cho CRM: Dùng INT IDENTITY cho tất cả bảng chính. Nếu cần expose ra API public thì map sang GUID ở tầng application (không để GUID làm clustered PK).
12.2.4 — 1.4 Foreign Key Cascade
-- ON DELETE CASCADE → xóa Customer thì xóa luôn Contacts
-- ON DELETE SET NULL → xóa User thì Lead không mất, chỉ unassign
-- ON DELETE RESTRICT (mặc định) → báo lỗi nếu còn con
Trong CRM: Contacts dùng CASCADE (contact không có nghĩa nếu không có customer). Leads.AssignedToUserId dùng SET NULL (lead vẫn tồn tại dù nhân viên nghỉ).
Bài tập áp dụng
- Tóm tắt bài học bằng ngôn ngữ của bạn.
- Liên hệ nội dung với một tình huống thực tế trong dự án.
- Đề xuất một cải tiến cụ thể sau khi học bài này.
Tự kiểm tra
- Bạn có thể giải thích lại nội dung chính trong 2 phút không?
- Bạn có ví dụ áp dụng thực tế chưa?
- Bạn biết bước tiếp theo cần học/triển khai là gì không?
Kết luận
Hoàn thành bài này giúp bạn có góc nhìn đầy đủ hơn trước khi đi tiếp trong module.
Điều hướng
- Bài trước: 12.1 — Module Orientation
- Bài tiếp theo: 12.3 — 2. SQL Server so với PostgreSQL
- Về module: Trang mục lục