7.14 — Review and Assessment

Mục tiêu bài học

• Nắm được ý chính của bài và mối liên hệ với module.
• Áp dụng được kiến thức vào bối cảnh CRM/.NET backend.
• Sẵn sàng chuyển sang bài kế tiếp với nền tảng chắc chắn.

Nội dung bài học

7.14.1 — Thực hành

Bài 1: Refactor CustomerService — Hard-coded sang DI

Cho CustomerService ban đầu (tightly coupled ở đầu module), hãy:

1. Tạo interfaces ICustomerRepository, IEmailService
2. Thay new EmailService(...) và new SqlCustomerRepository(...) bằng constructor injection
3. Tạo SqlCustomerRepository và SmtpEmailService implement các interface
4. Tạo console app với Host.CreateApplicationBuilder, đăng ký service và chạy thử

// Gợi ý cấu trúc
public interface ICustomerRepository
{
    Task AddAsync(Customer customer, CancellationToken ct = default);
    Task<Customer?> GetByIdAsync(Guid id, CancellationToken ct = default);
    Task<IReadOnlyList<Customer>> GetAllAsync(CancellationToken ct = default);
}

public interface IEmailService
{
    Task SendWelcomeEmailAsync(string email, CancellationToken ct = default);
}

// Sau khi refactor — CustomerService không còn biết cách TẠO dependency
public class CustomerService
{
    public CustomerService(
        ICustomerRepository repository,
        IEmailService emailService,
        ILogger<CustomerService> logger) { ... }
}

Bài 2: Setup DI Container và viết Unit Test với Mock

1. Tạo DI container đầy đủ cho CRM:
   • CustomerService (Scoped), LeadService (Scoped), SmtpEmailService (Singleton)
   • ICustomerRepository → InMemoryCustomerRepository (Scoped)
2. Viết unit test cho CustomerService.CreateCustomerAsync với mock:

// Gợi ý dùng Moq hoặc NSubstitute
public class CustomerServiceTests
{
    private readonly Mock<ICustomerRepository> _repoMock;
    private readonly Mock<IEmailService> _emailMock;
    private readonly Mock<ILogger<CustomerService>> _loggerMock;
    private readonly CustomerService _sut;

    public CustomerServiceTests()
    {
        _repoMock   = new Mock<ICustomerRepository>();
        _emailMock  = new Mock<IEmailService>();
        _loggerMock = new Mock<ILogger<CustomerService>>();
        _sut = new CustomerService(_repoMock.Object, _emailMock.Object, _loggerMock.Object);
    }

    [Fact]
    public async Task CreateCustomerAsync_ShouldSaveAndSendEmail()
    {
        // Arrange
        var request = new CreateCustomerRequest("Nguyen Van A", "a@example.com");
        _repoMock.Setup(r => r.AddAsync(It.IsAny<Customer>(), default))
                 .Returns(Task.CompletedTask);
        _emailMock.Setup(e => e.SendWelcomeEmailAsync(request.Email, default))
                  .Returns(Task.CompletedTask);

        // Act
        var result = await _sut.CreateCustomerAsync(request);

        // Assert
        Assert.NotNull(result);
        Assert.Equal(request.Email, result.Email);
        _repoMock.Verify(r => r.AddAsync(It.IsAny<Customer>(), default), Times.Once);
        _emailMock.Verify(e => e.SendWelcomeEmailAsync(request.Email, default), Times.Once);
    }
}

3. Quan sát sự khác biệt giữa Transient và Scoped bằng cách resolve cùng service hai lần và so sánh ReferenceEquals.

Bài 3: Options Pattern cho CrmSettings

1. Tạo CrmSettings và appsettings.json như ví dụ trong phần 6
2. Đăng ký với ValidateDataAnnotations() và ValidateOnStart()
3. Inject IOptions<CrmSettings> vào LeadService
4. Viết unit test kiểm tra CanAssignLeadAsync trả về false khi agent đã đạt MaxLeadsPerAgent
5. Nâng cao: dùng IOptionsMonitor<CrmSettings>, thay đổi appsettings.json lúc app đang chạy và quan sát callback

---

7.14.2 — Tóm tắt

Chủ đề	Điểm chính
IoC / DI	Dependency được inject từ ngoài vào, không tự tạo trong class
Constructor Injection	Cách inject chính, rõ ràng, dễ test
Transient	Tạo mới mỗi lần resolve — dùng cho stateless, lightweight service
Scoped	1 instance/request — dùng cho DbContext, repository, Unit of Work
Singleton	1 instance/app — phải thread-safe, tránh captive dependency
Captive Dependency	Singleton không được inject Scoped/Transient trực tiếp
Options Pattern	IOptions<T> / IOptionsSnapshot<T> / IOptionsMonitor<T> — đọc config type-safe
Keyed Services	.NET 8 — named service chính thức
Anti-patterns	Tránh Service Locator, ambient context, over-injection

DI là nền tảng của clean architecture trong .NET. Module tiếp theo sẽ áp dụng DI vào Entity Framework Core và Repository Pattern — nơi DbContext Scoped là trung tâm của mọi thao tác dữ liệu.

---

7.14.3 — Checklist trước khi sang bài tiếp theo

• Bạn đã nắm được các khái niệm chính và giải thích lại được bằng ví dụ của riêng mình.
• Bạn đã chạy hoặc mô phỏng ít nhất một ví dụ trong bài.
• Bạn đã hoàn thành phần quiz/lab cơ bản (hoặc ít nhất tự làm lại theo trí nhớ).
• Bạn đã ghi lại 3 ý chính: học được gì, còn vướng gì, sẽ áp dụng ở đâu trong CRM.

7.14.4 — Kiểm tra & Thực hành (100 điểm)

7.14.5 — Bối cảnh giáo trình (mục tiêu xuyên suốt)

Trục CRM — một mục tiêu rõ: bạn hướng tới CRM production trong From Zero → Senior .NET (Backend-first). Giáo trình ưu tiên backend, bám chuỗi API → dữ liệu → vận hành → kiến trúc phân tán, thay vì trải rộng theo hướng full-stack. Mỗi module củng cố một lớp kỹ năng trên cùng một CRM học tập bạn phát triển xuyên suốt khóa.

Chuỗi năng lực	Đóng góp vào CRM học tập
Giai đoạn 1 — Foundation	Đọc hiểu yêu cầu, mô hình client–server, Git — nền collaboration khi CRM lớn dần.
Giai đoạn 2 — C# + P1	Domain, OOP, LINQ, async, DI — rule nghiệp vụ & tầng ứng dụng (Inventory là bản mẫu trước CRM).
Giai đoạn 3 — ASP.NET + P2	Host, routing, validation, JWT, SignalR — CRM Backend API thực tế.
Giai đoạn 4 — Data + P3	SQL, EF, cache, job, container — CRM ổn định & có thể triển khai.
Giai đoạn 5 — Senior + Final	Clean Architecture, event/outbox, gateway, observability, perf — CRM/ERP chịu tải & có chủ.

7.14.5.1 — Vai trò giai đoạn này trong chuỗi

C# professional + Project 1 (Inventory): OOP, LINQ, async, DI — domain & rule nghiệp vụ giống tầng lõi CRM/ERP.

7.14.5.2 — Vị trí bài học (trước / sau)

Mốc	Điểm nối trong giáo trình
Trước	Module 6 — Async Programming
Tiếp theo	Project 1 — Inventory (Console + API)

7.14.6 — Quy trình làm bài (hệ thống)

Bước	Việc cần làm	Output nên có
1	Làm Quiz trước, tự ghi đáp án + 1 dòng lý do	Không xem đáp án; giữ bản nháp
2	Đối chiếu Đáp án; sửa hiểu sai, ghi takeaway vào README hoặc nhật ký học	3–5 bullet “tôi đã hiểu…”
3	Làm Lab theo rubric; trong README nêu phần CRM nào được chạm (Lead, Customer, Deal, Billing…)	Repo / zip + ảnh dotnet run hoặc log
4	Tự chấm theo bảng điểm; chuẩn bị 1 phút “vấn đáp” nếu mentor hỏi ngẫu nhiên	Điểm + chỗ còn yếu

---

7.14.7 — Phần A — Quiz trắc nghiệm (20 điểm)

Gợi ý làm bài: mỗi câu 4 điểm. Ưu tiên suy nghĩ hệ quả trên CRM (tiền, dữ liệu, đa tenant, hiệu năng, bảo mật) — không chỉ nhớ định nghĩa.

Mỗi câu 4 điểm.

1. DbContext trong ASP.NET Core nên đăng ký lifetime nào?
   A. Singleton B. Scoped C. Transient D. Singleton nhưng AddDbContextPool luôn an toàn mọi cấu hình

   Đáp án: B (Scoped là mặc định đúng cho request).

2. “Captive dependency” là?
   A. DI quá nhanh B. Singleton giữ reference tới Scoped/Transient C. Dùng quá nhiều interface D. Lỗi compile

   Đáp án: B.

3. Service Locator anti-pattern vì?
   A. Ẩn dependency, khó test B. Quá an toàn C. Chỉ dùng được trên Linux D. Microsoft cấm compile

   Đáp án: A.

4. IOptionsMonitor<T> khác IOptions<T> ở?
   A. Không khác B. Monitor có thể reload khi config đổi (file reload) C. Monitor chỉ cho Blazor D. Options không inject được

   Đáp án: B.

5. Composition root là?
   A. Unit test B. Nơi đăng ký tất cả service (ví dụ Program.cs) C. Middleware đầu tiên D. appsettings.json

   Đáp án: B.

7.14.8 — Phần B — Lab thực tế (80 điểm)

Lab & rubric: trong README, map từng nhóm điểm rubric sang phần CRM (Lead, Customer, Deal, Billing, Notification…) và artifact (test, log, screenshot, migration).

Tiêu chí	Điểm	Ghi chú
Console hoặc minimal host: Host.CreateApplicationBuilder + đăng ký 3 service (interface)	30
Đúng lifetime: ví dụ AddSingleton<IConfigReader,…> + AddScoped<IOrderService,…> có giải thích comment	20
Factory / IOptions<> đọc section config (fake appsettings.json)	15
Viết 1 test hoặc script resolve scope 2 lần chứng minh Scoped khác instance	10
README sơ đồ dependency (text ASCII được)	5

7.14.8.1 — Ngưỡng tổng điểm (Quiz 20 + Lab 80)

Mức	Điểm	Ý nghĩa
Đạt	≥ 70	Đủ nền để học module kế mà không “lủng” kiến thức cốt lõi.
Khá	≥ 85	Có minh chứng code + nêu được liên hệ CRM rõ ràng trong README.
Giỏi	≥ 95	Có mở rộng / edge case / ADR ngắn / test bổ trợ (tùy rubric từng bài).

7.14.9 — Phần C — Reflect & nối chuỗi (không chấm điểm)

Viết 5–8 câu (README hoặc docs/learning-log.md):

1. Kiến thức module / project này sẽ được tái sử dụng trực tiếp ở module hoặc project CRM nào tiếp theo? (ghi tên module / P2 / P3 / Final).
2. Nếu bỏ qua phần lab, rủi ro lớn nhất cho CRM ở giai đoạn sau là gì?
3. Một quyết định kỹ thuật (nhỏ) bạn sẵn sàng ghi thành ADR một đoạn sau khi làm lab.

---

7.14.10 — Tài liệu tham khảo

• Dependency injection in ASP.NET Core — Microsoft Docs
• Service lifetimes — Microsoft Docs
• Options pattern in .NET — Microsoft Docs
• Keyed services in .NET 8 — Microsoft Docs
• Mark Seemann — Dependency Injection Principles, Practices, and Patterns
• Steve Smith (Ardalis) — Clean Architecture with .NET

Bài tập tổng hợp

1. Tóm tắt bài học bằng ngôn ngữ của bạn.
2. Liên hệ nội dung với một tình huống thực tế trong dự án.
3. Đề xuất một cải tiến cụ thể sau khi học bài này.

Tự kiểm tra

• Bạn có thể giải thích lại nội dung chính trong 2 phút không?
• Bạn có ví dụ áp dụng thực tế chưa?
• Bạn biết bước tiếp theo cần học/triển khai là gì không?

Kết luận

Hoàn thành bài này giúp bạn có góc nhìn đầy đủ hơn trước khi đi tiếp trong module.

Điều hướng

• Bài trước: 7.13 — Ví dụ thực tế nhanh
• Bài tiếp theo: Không có (bài cuối module).
• Về module: Trang mục lục